Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Sułkowicach może pochwalić się kolejnym cennym nabytkiem: nowoczesnym centrum obróbczym, o wdzięcznej nazwie „Harnaś”, którego uroczyste poświęcenie odbyło się na Warsztatach Szkolnych w dniu 14 czerwca 2006 r. Kilka miesięcy wcześniej, podczas uroczystego rozpoczęcia roku szkolnego 2005/2006 poświęcona została także tokarka uniwersalna TUG-56MN "Maryna".
Obydwa urządzenia zakupione zostały w ramach przygotowanego przez szkołę i warsztaty projektu modernizacji oferty edukacyjnej, który został pozytywnie zaopiniowany przez Komisję ds. funduszy europejskich w ramach programu PHARE 2002 i PHARE 2003. Dzięki otrzymanym środkom z UE oraz dofinansowaniu z Powiatu Myślenickiego udało się uruchomić NUMCO (Numeryczne Centrum Obróbcze).
"Zespół Szkół Zawodowych w Sułkowicach jako kontynuator stuletniej tradycji c. k. Szkoły Kowalskiej początkowo na Warsztatach kształcił tylko kowali, ale z upływem czasu zaczęto kształcić także: ślusarzy, stolarzy, aż w końcu mechaników pojazdów samochodowych i maszyn rolniczych. Obecnie dzięki zakupionym urządzeniom sterowanym komputerowo, tokarce i frezarce, możemy kształcić wysoko wykwalifikowanych absolwentów" – podkreśliła Aleksandra Korpal dyrektor ZSZiO w Sułkowicach, rozpoczynając uroczyste spotkanie. Podziękowała koordynatorowi projektu wicedyrektorowi Piotrowi Pułce oraz wicestaroście Władysławowi Kurowskiemu za zainicjowanie przedsięwzięcia.
Gratuluję wszystkim, którzy przyczynili się do osiągnięcia tego sukcesu. Dzięki tym programom Szkoła w Sułkowicach jest wyposażona w najnowocześniejszy sprzęt, który zapewne zwiększy szanse jej absolwentów na zatrudnienie – podkreślił wicestarosta Władysław Kurowski.
Uroczystego poświęcenia „Harnasia” nowoczesnego centrum obróbczego, dokonał ksiądz Marian Błaszczyk w obecności zaproszonych gości, m.in.: władz powiatu i gminy, pracowników warsztatów, nauczycieli i uczniów. Po oficjalnym uruchomieniu Harnasia, można było zobaczyć jego pierwszy wytwór: herb Zasadniczej szkoły Zawodowej w Sułkowicach. Przebieg pracy maszyny można było zaobserwować również na ekranie.

Harnaś - Centrum obróbkowe pionowe R550 charakteryzuje się wysoką klasą dokładności pracy.
Przeznaczone jest tylko do prac takich jak:
• frezowanie,
• wiercenie,
• roztaczanie,
• gwintowanie,
• rozwiercanie.
Opis techniczny:
Centrum obróbkowe pionowe R550 to frezarka sterowana numerycznie wyposażona w układ sterowania ciągłego typu Fanuc Oi-MB. Mogą być z powodzeniem zastosowane zarówno do prac w warunkach produkcji jednostkowej jak i seryjnej.
Precyzyjność centrów obróbkowych zapewniona jest dzięki zastosowaniu łożysk wysokiej klasy dokładności do łożyskowania wrzecion, oraz bezluzowych przekładni śrubowo-tocznych dla przesuwów w osiach X, Y i Z ułożyskowanych na łożyskach o wysokiej sztywności osiowej.

Dokładny opis Harnasia:

Centrum obróbkowe pionowe R550  charakteryzuje się wysoką klasą dokładności pracy.
Przeznaczone jest tylko do prac takich jak:
    * frezowanie,
    * wiercenie,
    * roztaczanie,
    * gwintowanie,
    * rozwiercanie.

Opis techniczny
Centrum obróbkowe pionowe R550 to frezarka sterowana numerycznie wyposażona w układ sterowania ciągłego typu Fanuc Oi-MB. Mogą być z powodzeniem zastosowane zarówno do prac w warunkach produkcji jednostkowej jak i seryjnej.
Precyzyjność centrów obróbkowych zapewniona jest dzięki zastosowaniu łożysk wysokiej klasy dokładności do łożyskowania wrzecion, oraz bezluzowych przekładni śrubowo-tocznych dla przesuwów w osiach X, Y i Z ułożyskowanych na łożyskach o wysokiej sztywności osiowej,
Suport poprzeczny przesuwa się po górnej parze prowadnic tocznych przykręconych do podstawy. Suport wzdłużny przesuwa się po prowadnicach tocznych przykręconych do suportu poprzecznego. Wrzeciennik przesuwa się po prowadnicach tocznych przykręconych do kolumny. Do napędu obrotów wrzeciona użyto silników prądu zmiennego o mocy nominalnej 7,5 kW (S6 11 kW) z bezstopniową regulacją obrotów.
Napęd z silnika przenoszony jest bezpośrednio na wrzeciono przez przekładnię pasową zębatą typu HTD. Prędkość posuwu każdej osi regulowana jest w sposób ciągły, przy czym jednocześnie jest możliwy ruch wszystkich osi.
Do smarowania łożysk wrzeciona zastosowano mgłę olejowo-powietrzną ze specjalnego układu smarowania. Dla utrzymania stałej temperatury przedniego węzła łożyskowego wrzeciona zastosowano zamknięty układ chłodzenia z wymuszonym obiegiem oleju i chłodnicę z wentylatorem.
Smarowanie prowadnic tocznych łożysk odbywa się poprzez dozowniki kroplowe zasilane przez układ smarowania zapewniając podanie w określonym czasie odpowiedniej dawki oleju.
Układ pneumatyczny służy do wytwarzania mgły olejowej oraz odmocowania narzędzia we wrzecionie. Wymiana narzędzia dokonywana jest automatycznie za pośrednictwem programu. Zamocowanie narzędzia odbywa się przy pomocy pakietu sprężyn talerzowych a odmocowanie przy pomocy pneumatyki. Podczas pracy narzędzie jest zamocowane sprężynami z siłą 8500N.
Aparatura elektryczna jest umieszczona w szafie sterowniczej zamocowanej na centrum obróbkowym. Wszystkie elementy obsługi przeznaczone do operatywnego sterowania umieszczone są na pulpicie. Obroty wrzeciona, regulowane bezstopniowo w zakresie 45÷8000 obr/min, pozwalają na dobór najlepszych parametrów skrawania.
Wrzeciono w przednim węźle łożyskowane jest na dwóch precyzyjnych łożyskach kulkowych skośnych 7012 CD B4A DBA firmy SKF w tylnym zastosowano łożysko TB P5 firmy FAG.
Łożyska wrzeciona smarowane są mgłą olejowo-powietrzną ze specjalnego układu smarowania. Ponadto do utrzymania właściwej temperatury przedniego węzła łożyskowego wrzeciona zastosowano zamknięty układ chłodzenia z wymuszonym obiegiem oleju i chłodnicą z wentylatorem.
Zbiornik oleju chłodzącego (pojemność 2 dm3) i chłodnica znajdują się bezpośrednio nad wrzeciennikiem. Poziom oleju jak i jego temperaturę można odczytać na wskaźniku dostępnym po zdjęciu przedniej osłony wrzeciennika. Na osłonie tej zamocowany jest również przycisk elektryczny sterowania siłownikiem pneumatycznym przy ręcznej wymianie narzędzia.
Pozycjonowanie wrzeciona przy wymianie narzędzi dokonuje się automatycznie poprzez układ sterowania.

Układ mocowania narzędzia
Wrzeciono przystosowane jest do mocowania narzędzi ze stożkiem 7:24 wielkości "40" typ MAS 403-BT z wkręconym trzpieniem mocującym typ 9883-40-60-45 (kod Nr 0642 198 830 506 - FPU BISON - BIAL SA).
Podczas pracy narzędzie zamocowane jest na wrzecionie poprzez cięgno pakietem sprężyn talerzowych z siłą 7000N. Zwolnienie mocowania narzędzia następuje po ugięciu cięgna wymuszonym siłownikiem pneumatycznym. Minimalne ciśnienie powietrza zasilającego - 0,55MPa. Każdorazowo przy mocowaniu i odmocowaniu narzędzia w gnieździe wrzeciona, w końcowej fazie ugięcia cięgna następuje czyszczący przedmuch sprężonym powietrzem powierzchni mocującej narzędzie.
Skrajne położenia tłoka siłownika pneumatycznego rejestrowane są przez dwa wyłączniki krańcowe.

Magazyn narzędzi
Magazyn narzędzi przesuwany jest po szynie za pomocą łapy umieszczonej na wałku silnika. Dosunięcie magazynu narzędzia do osi wrzeciona jak również jego odsunięcie w położenie wyjściowe rejestrowane jest przez wyłączniki krańcowe. Obrót tarczy narzędziowej odbywa się poprzez silnik na wałku którego zamocowana jest tuleja z osadzonym kołkiem i przykręconym zderzakiem. Kołek w trakcie obrotu obraca tarczę podziałową połączoną śrubami z tarczą narzędziową. Jeden obrót tulei z kołkiem przesuwa tarczę narzędziową o jedną pozycję. Rejestracja następuje na zderzaku przez wyłącznik krańcowy. Baza magazynu "pozycja Nr 1") rejestrowana jest przez wyłącznik krańcowy po najechaniu na zderzak umiejscowiony w tarczy podziałowej.
Magazyn narzędzi posiada 16 stanowisk do mocowania narzędzi ze stożkiem 7:24 wielkości "40" typ MAS 403-BT.
Obrót tarczy narzędziowej na nową pozycję odbywa się o dowolną ilość pozycji i maszyna wybiera zawsze najkrótszą drogę do uzyskania tej pozycji.

Napęd suportów w osi "X" i "Y"
Do napędu suportów w osi "X" i "Y" zastosowano przekładnie śrubowo - toczne, których napęd realizowany jest silnikami AC z elektronicznymi regulatorami obrotów poprzez elastyczne sprzęgło .
Przed awarią maszyny (najechaniem wrzeciennikiem na suport górny) zastosowano zabezpieczenie programowe.
Zamontowane przekładnie śrubowo - toczne pozwalają na realizację przesunięć w osi "X" - 550 mm, a w osi "Y" - 410 mm .
Dodatkowym zabezpieczeniem są zderzaki ograniczające żądany przesuw suportów. W suporcie osi "X" zastosowano trzy rowki mocujące o szerokości 14 mm co 100 mm . Prowadzenie suportów odbywa się po dwóch prowadnicach tocznych kulkowych w każdej osi zabezpieczające równomierny jego przesuw.
Smarowanie nakrętek i prowadnic w obydwu osiach odbywa się centralnie w systemie dopływowo - impulsowym przez układ sterujący. Zarówno przekładnia kulowo - toczna, jak i prowadnice toczne kulkowe chronione są osłonami teleskopowymi ze zgarniaczami przed dostaniem się do wewnątrz wiórów oraz chłodziwa. Rozwiązanie łożyskowania przekładni śrubowo - tocznych, jak i przyłączenie silnika pokazano na rysunku.

Układ smarowania
Układ smarowania posiada zbiornik o pojemności 2 dm3. Smarowanie powierzchni prowadnic tocznych suportów osi "X" i "Y" oraz prowadnic tocznych wrzeciennika osi "Z" jak również nakrętek przekładni śrub tocznych odbywa się w systemie dopływowego impulsowo co pewien czas w ściśle określonych dawkach. Dodatkowo olej dostarczany jest do wytwornicy mgły olejowej.
Do smarowania łożysk śrub tocznych stosuje się smar stały na całą żywotność łożysk.

Układ pneumatyczny
Układ pneumatyczny służy do wytworzenia mgły olejowej oraz zwolnienie narzędzia we wrzecionie. Ciśnienie zasilania układu wynosi 0,6 MPa, kontrolowane jest czujnikiem ciśnienia

Układ chłodzenia
Układ chłodzenia składa się ze zbiornika, elektropompki, instalacji, wanny oraz osłon. Chłodziwo wlewa się do zbiornika do maksymalnego poziomu zaznaczonego na wskaźniku. Pojemność zbiornika chłodziwa 80 litrów.

Wyposażenie specjalne.
Wyposażenie specjalne zależne jest od wykonywanego na centrum zadania.

ZAKRES OBRÓBKI  R550 R1000 J.m.

• Powierzchnia robocza stołu  720x360 1200x500 mm
• Liczba rowków teowych w stole 3 5 szt.
  
• Szerokość rowków teowych 14 14 mm
  
• Rozstaw rowków w stole 100 100 mm
  
• Dopuszczalne obciążenie stołu 500 500 Kg
  

NAPĘD WRZECIONA

• Moc maksymalna /S6/ 11 11 kW
  
• Zakres prędkości obrotowych wrzeciona 45-8000 45-8000 mm
  
• Moment maksymalny 70 70 Nm
  

NAPĘD OSI

• Moment w osi X 8,0 8,0 Nm
• Moment w osi Y 8,0 8,0 Nm
  
• Moment w osi Z 8,0 8,0 Nm
  
• Dokładność pozycjonowania ±0,005 ±0,005 mm

MAKSYMALNE PRZESUWY

• Wzdłużny w osi X 550 1000 mm
  
• Poprzeczny w osi Y 410 510 mm
  
• Pionowy w osi Z 510 560 mm
  
• Stożek wrzeciona  40 40 ISO
  
• Siła zacisku narzędzia 7,5 7,5 kN
  

WIELKOŚCI POSUWÓW SZYBKICH

• Wzdłużny w osi X 30 30 m/min
  
• Poprzeczny w osi Y 30 30 m/min 
  
• Pionowy w osi Z 20 20 m/min
  

MAGAZYN NARZĘDZI

• Liczba narzędzi w magazynie 16 16/32 szt.
  
• Czas wymiany narzędzia /o jedną pozycję, od wióra do wióra/ 8 8 sek.
• Średnica maksymalna narzędzia 90 90 mm
  
• Długość maksymalna narzędzia 300 300 mm
  
• Masa maksymalna narzędzia 6 6 Kg
  

WYMIARY GABARYTOWE

• szerokość A 2200  mm
  
• długość B  2000  mm
  
• wysokość C  2600  mm
  
• Masa 3300  Kg
  

R550 Harnaś - dodatkowe wyposażenie specjalne 

•     * Karta ATA FLASH 128Mb (przemysłowa) 1szt.
•     * Karta ATA FLASH 256Mb (przemysłowa) 1szt.
•     * Sonda do pomiaru narzędzia RENISHAW TS27R
•     * Sonda z cyklami pomiarowymi RENISHAW OMP40
•     * oprawka specjalna BT40
•     * stół obrotowy CNC 101R
•     * stół obrotowy CNC 151R
•     * uchwyt 3 szczękowy
•     * konik
•     * blat roboczo - mocujący
•     * przyrząd do ustawiana narzędzia poza maszyną